Infectieziekten

Magazine cover

Meer over preventie

IMPACT VAN ÉÉN SCABIËSMELDING

......................

INFOGRAPHIC

IMPACT VAN ÉÉN SCABIËSMELDING

......................

INFOGRAPHIC

OOK BACTERIËN BLIJVEN LANGER ZELFSTANDIG THUIS WONEN

......................

BELEID

OOK BACTERIËN BLIJVEN LANGER ZELFSTANDIG THUIS WONEN

......................

BELEID

Trudy Harthoorn,

wijkverpleegkundige bij Careyn
Thuiszorg in Breda

‘SCABIËS KON
ZICH ONGEMERKT VERSPREIDEN’

..............................................................

“HET LASTIGE BIJ SCABIËS
IS DAT JE LANG MET DE ZIEKTEVERWEKKER KUNT RONDLOPEN ZONDER HET
TE WETEN.”

...............................................................

Vorig jaar vond een uitbraak van scabiës (schurft, red.) plaats in de wijk van Trudy Harthoorn. Een bejaard echtpaar was besmet. Eerst de man, later de vrouw en beiden klaagden over jeuk. Lange tijd dachten huisarts en dermatoloog dat het om eczeem ging. Na een half jaar werd alsnog de diagnose scabiës gesteld. Tot dat moment heeft de infectie zich ongemerkt kunnen verspreiden. Trudy: “Het lastige bij scabiës is dat je er lang mee kunt rondlopen zonder het te weten. Pas na twee tot zes weken merk je de eerste symptomen, zoals jeuk. Bovendien kan jeuk op andere aandoen-ingen wijzen, zoals nierfalen en eczeem.”

“Direct na de diagnose werd de GGD West-Brabant ingeschakeld. Zij stuurden een arts infectieziekte-bestrijding en een gespecialiseerde verpleeg-

kundige die alle betrokkenen informeerden en uitlegden wat scabiës inhoudt en welke maatregelen er genomen moesten worden. Dat ging ver. Behalve het echtpaar zelf moesten alle hulpverleners en mantelzorgers om hen heen een medicijnkuur doen om verspreiding te voorkomen. Tientallen mensen binnen de dagverzorging en wijkverpleging, maar ook daarbuiten. Het ging dus om een hele kring mensen. Verder moest het echtpaar hun woonruimte, kleding en bedden-goed grondig laten reinigen.”

“Het duurt daarna nog enkele maanden voordat er zekerheid is dat de infectie-uitbraak onder controle is. Zij kan immers iedere keer weer opduiken."

...................................................

NAAR OVERZICHT

....

TERUG

TERUG

Wilma van Trijp,

sociaal verpleegkundige infectie-ziektebestrijding GGD West-Brabant:

‘KAN MIJN BUURMAN MET MRSA WEL NAAR DE BINGO?’

..............................................................

“IN EEN ZIEKENHUIS LIGGEN
VEEL ZIEKEN BIJ ELKAAR.
ALS EEN BACTERIE ZICH DAN VERSPREIDT, KAN HET GROTE GEVOLGEN HEBBEN.”

...............................................................

“Laatst kreeg ik een telefoontje van een mevrouw die mantelzorger is van haar buurman. Ze had
hem bezocht in het ziekenhuis, waar de verpleeg-kundigen mondkapjes, schorten en handschoenen droegen. Haar buurman was namelijk besmet met MRSA; een bacterie die niet meer reageert op normale antibiotica.

Toen de buurman thuiskwam, bleken de schorten echter niet meer nodig. En op de zaterdag daarna ging de buurman gewoon weer naar de bingo in het dorp. Ze vroeg zich af of dat wel mocht. In het ziekenhuis had zij toch echt begrepen dat hij besmettelijk was.”
“Ja hoor, uw buurman mag naar de bingo, legde
ik uit. Om te voorkomen dat een bacterie zich verspreidt, zijn er in een ziekenhuis namelijk veel

zwaardere maatregelen nodig dan in een thuis-situatie. MRSA is vooral gevaarlijk voor personen met een kwetsbare gezondheid en in een zieken-huis liggen immers veel zieken bij elkaar. Als een bacterie zich dan verspreidt, kan het grote gevolgen hebben.”

“Ik vertelde haar dat thuis een zorgvuldige hygiëne - zoals goed handen wassen – voldoende is. Haar buurman kon dus gewoon naar de bingo. Zij begreep het verschil en was gerustgesteld.”

...................................................

“KLEINE MOEITE, GROOTS EFFECT”

.....................

BLOG

“KLEINE MOEITE, GROOTS EFFECT”

.....................

BLOG

TRAINING GGD ACADEMY

.....................

BEST PRACTICE

TRAINING GGD ACADEMY

.....................

BEST PRACTICE

NAAR OVERZICHT

....

TERUG

TERUG

Lennie Koster,

consulent vrijwilligerszorg bij HOOM Oosterhout

VERGRIJZING & MANTELZORG
IN WEST-BRABANT

..............................................................

“ALS VRIJWILLIGERS OP DE HOOGTE ZIJN VAN DE RISI-
CO’S (VOOR BESMETTING), KUNNEN ZIJ JUIST GOED SIGNALEREN OF EEN CLIËNT KWETSBAARDER WORDT.”

...............................................................

“Ruud, een van de vrijwilligers bij HOOM, kreeg scabiës (schurft, red.) van een meneer, met wie hij regelmatig een activiteit onderneemt. Zowel meneer, als zijn partner en Ruud waren helemaal niet bedacht op besmetting. Achteraf hadden zij graag gewild dat er open over de risico’s gepraat was. Met die kennis hadden zij maatregelen kunnen nemen om besmetting te voorkomen.”

“Vrijwilligers staan zeker open voor extra voor-lichting en informatie over preventieve maat-regelen. Bijvoorbeeld over hoe een blaasont-steking te voorkomen, waar veel ouderen last van hebben. Of waarop te letten bij gezinnen met ouders die een verstandelijke beperking hebben. Ook daar komen vanwege de veranderingen in de zorg namelijk steeds minder professionele mede-

werkers over de vloer. In de uren dat vrijwilligers aanwezig zijn bij een cliënt kunnen ze dan in de gaten houden of iemand zichzelf en het huis nog wel voldoende schoon houdt, of de koelkast niet onaangenaam ruikt, of het vaatdoekje niet eerst gebruikt wordt om de vloer schoon te maken en daarna weer voor het aanrecht? Het zit hem vaak in dit soort kleine signalen die erop kunnen duiden dat een cliënt kwetsbaarder wordt. ”

Vrijwilligers slaan een brug tussen de cliënt, de mantelzorg, de professionele thuiszorg en de gemeente. Gemeenten bieden daarbij al de nodige ondersteuning, maar voor de nabije toekomst wordt dat nog belangrijker. Ook verdient de samenwerking met professionals alle aandacht. Om besmetting te voorkomen, moeten verschillende betrokkenen rondom de zorg van een persoon goed samenwerken. Goede communicatie is een randvoorwaarde.”

...................................................

VERGRIJZING & MANTELZORG IN WEST-BRABANT

......................

INFOGRAPHIC

VERGRIJZING & MANTELZORG IN WEST-BRABANT

......................

INFOGRAPHIC

Lennie Koster (r) en Petra de Kramer
van HOOM

NAAR OVERZICHT

....

TERUG

TERUG

Jan Kluytmans,

arts-microbioloog verbonden aan het Amphia Ziekenhuis te Breda

‘BACTERIËN KENNEN GEEN GRENZEN’

..............................................................

“HET PREVENTIEBELEID
VAN ZIEKENHUIZEN
ZOU OVERAL GEMEENGOED MOETEN WORDEN.”

...............................................................

“De bestrijding van infectieziekten in Nederlandse ziekenhuizen is prima geregeld. Daar herkent
men een infectie snel en is bekend wat er moet gebeuren om een uitbraak vroegtijdig te stoppen. De infectiebron bevindt zich doorgaans niet in het ziekenhuis, maar daarbuiten.”

In verpleeghuizen, in de thuiszorg en uiteraard ook thuis, kan een uitbraak ongemerkt plaats-vinden. Dat geldt met name voor bacteriën die ongevoelig zijn voor antibiotica, zoals MRSA.
De meeste mensen die hiermee besmet raken, worden namelijk zelf niet ziek maar zijn wel drager van de MRSA-bacteriën. En of je drager bent, is alleen aan te tonen via microbiologisch onderzoek; tot die tijd kan een infectie dus om zich heen grijpen zonder dat je het in de gaten hebt. Daarom is het belangrijk om te werken aan bewustzijn, deskundigheid en communicatie in

verpleeghuizen, thuiszorg en andere locaties.
Het preventiebeleid van ziekenhuizen zou overal gemeengoed moeten worden. Daarnaast is een goede samenwerking noodzakelijk voor een effectieve bestrijding van infectieziekten. Elkaar
bij een uitbraak snel informeren bijvoorbeeld. Bacteriën kennen immers geen grenzen en
trekken zich dus ook niets aan van scheidslijnen tussen instellingen.

“In ons werkgebied werken ziekenhuizen nauw samen met GGD en anderen als het gaat om preventie van infectieziekten. Bij een uitbraak buiten zorginstellingen, zijn gemeenten verantwoordelijk voor het faciliteren en scheppen van randvoorwaarden voor goede en veilige zorg. Daarbij gaat het ook om goede voorlichting en communicatie richting betrokkenen en de leef-gemeenschap waarin de uitbraak zich voordoet:
zij moeten weten waar ze aan toe zijn, zich
beschermd weten en niet in paniek raken. “In Geertruidenberg hebben wij dankbaar gebruik gemaakt van de gemeentelijke communicatie-kanalen om het bezorgde publiek te informeren.”

...................................................

INFECTIEZIEKTEN-
BESTRIJDING
VOORKOMEN VAN
VERDERE VERSPREIDING

......................

BLOG

INFECTIEZIEKTEN-
BESTRIJDING
VOORKOMEN VAN
VERDERE VERSPREIDING

......................

BLOG

NAAR OVERZICHT

....

TERUG

TERUG

'UITBRAAK VEROORZAAKT GROTE ONRUST'

bestuurder van verpleeghuis de Riethorst in Geertruidenberg

Eliane Thewessen,

..............................................................

“DAT WE NU OOK DE GEMEENTE OP DE HOOGTE MOESTEN
STELLEN, WAS COMPLEET
NIEUW VOOR MIJ.”

...............................................................

wattenstaafje bij hun achterste. Laat staan bij onze bewoners van wie er veel dementerend zijn en het helemaal lastig uitleggen is.”

De hele organisatie staat onder druk. De media, omwonenden en alle andere betrokkenen kijken nauwlettend mee. Krijgt de instelling de
besmetting wel onder controle? Verpleeghuis de Riethorst brengt de informatie over de uitbraak actief naar buiten, te beginnen met de NOS. “Dat heeft onze instelling veel goed gedaan, blijkt uit onze evaluatie. De buitenwereld vindt dat we goed en eerlijk gecommuniceerd hebben.” Dat is ook meteen de belangrijkste les: altijd zo snel mogelijk vertellen wat je zeker weet.

“Toen ik nog in het ziekenhuis werkte als arts-microbioloog, beschouwden we dit soort epide-mieën als een intern probleem. Dat we nu ook
de gemeente op de hoogte moesten stellen, was compleet nieuw voor mij. Maar het was wel terecht, want een verpleeghuis staat midden in
de maatschappij. Meer nog dan een ziekenhuis
is een verpleeghuis een publiek gebouw waar bewoners, verzorgers, bezoekers en leveranciers ‘in en uit lopen’ met alle risico’s van dien.”

Eind 2013 is er een uitbraak van een specifieke Klebsiella-bacterie in verpleeghuis de Riethorst in Geertruidenberg. Vijf oudere bewoners raken besmet met deze darmbacterie. Gezonde mensen hebben er weinig last van, maar voor bewoners
met een kwetsbare gezondheid is dat anders.
Daarbij komt dat deze bacterie resistent is en
dus niet meer te behandelen met antibiotica.

De uitbraak is ingrijpend. Het verpleeghuis
besluit besmette bewoners onder te brengen in
een aparte locatie, afgezonderd van de rest. Daar
mogen zij wel van hun kamer af en kunnen ze
zich vrij bewegen. Bij alle bewoners van het verpleeghuis moet bovendien minstens twee keer een kweek gedaan worden om het verloop van
de ziekte te monitoren. Ook dat is ingrijpend.
“Bij jonge mensen is het al niet makkelijk om
een monster te verzamelen met behulp van een

...................................................

BACTERIE ZONDER VIJAND,
BRANDPUNT
REPORTAGE 2014

......................

BEKIJK VIDEO

BACTERIE ZONDER VIJAND,
BRANDPUNT
REPORTAGE 2014

......................

BEKIJK VIDEO

NAAR OVERZICHT

....

TERUG

TERUG

Tot het moment van de
diagnose, kan een infectieziekte zich onge-merkt verspreiden. De impact van een besmette persoon kan dan enorm zijn.

'BELANG VAN EEN
VROEGTIJDIGE
DIAGNOSE'

LEES MEER

LEES MEER

Het gaat (bij deze
afweging) overigens niet alleen om de leefbaarheid van cliënten, maar ook om hun kwaliteit van leven.

BESCHERMENDE
MAATREGELEN:
JA/NEE

LEES MEER

LEES MEER

Voorlichting en onder-steuning door gemeenten aan vrijwilligers wordt in de nabije toekomst nog belangrijker.

VERGRIJZING & MANTELZORG
IN WEST-BRABANT

LEES MEER

LEES MEER

Een goede samenwerking
is noodzakelijk voor een effectieve bestrijding van infectieziekten. Bacteriën trekken zich immers niets aan van scheidslijnen tussen instellingen.

'SAMEN STERKER'

LEES MEER

LEES MEER

LEES MEER

LEES MEER

Het eerste verpleeghuis
in Nederland dat een uitbraak van de Klebsiella-bacterie heeft meegemaakt. En zeker niet het laatste.

MIDDEN IN DE
MAATSCHAPPIJ

..........................

MEER OVER
PREVENTIE

..........................

INFOGRAPHIC | IMPACT VAN ÉÉN SCABIËSMELDING

BELEID

OOK BACTERIËN BLIJVEN LANGER ZELFSTANDIG THUIS WONEN!
Op 1 januari 2015 treedt de Wet maatschappelijke onder-steuning (Wmo) in werking. Doel van de wet is om mogelijk
te maken dat mensen langer en zo zelfstandig mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Ouderen en personen met een beper-king met onvoldoende eigen kracht en/of zonder sociaal netwerk om op terug te vallen, krijgen via de nieuwe Wmo-wet passende ondersteuning om mee te kunnen blijven doen, zoals begeleiding, dagbesteding of huishoudelijke hulp. De eigen mogelijkheden en behoeften en die van hun mantelzorgers vormen daarbij het uitgangspunt.
Van gemeenten wordt verwacht dat zij elke vier jaar een
Wmo-plan opstellen. Artikel 2.1.2., lid 4 van de (ontwerp-)
wet schrijft bovendien in dat plan de verbinding met publieke gezondheid voor: aandacht voor het voorkomen en bestrijding van infectieziekten is noodzakelijk. Samen met de ouderen en personen met een beperking blijven immers ook bacteriën en virussen ‘langer zelfstandig thuis wonen’. Niet alleen de mensen zelf, maar ook hun mantelzorgers en betrokken vrijwilligers en professionele hulpverleners moeten goed op
de hoogte zijn van hygiënemaatregelen voor lichaam en omgeving.

Meer weten?
Bezoekt u dan de website van het RIVM

KLIK OP EEN GEMEENTE
VOOR MEER INFORMATIE

INFOGRAPHIC | VERGRIJZING & MANTELZORG IN WEST-BRABANT

TERUG NAAR GEMEENTEN

TERUG NAAR GEMEENTEN

http://www.rivm.nl/Onderwerpen/S/Scabies

http://eenbredeblikopgezondheid.wordpress.com/2014/07/29/kleine-moeite-groots-effect/

http://www.ggdacademy.nl/Trainingen/Basale-Hygiene

http://www.rivm.nl/Onderwerpen/M/MRSA

http://eenbredeblikopgezondheid.wordpress.com/2013/11/01/infectieziektebestrijding-voorkomen-van-verdere-verspreiding/

http://www.rivm.nl/Onderwerpen/K/Klebsiella

http://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/zorg-en-ondersteuning-thuis/wmo-2015

http://www.rivm.nl/

Zet in op preventie

Weeg volks-gezondheid mee

Technology by MagStream Real Time Publishing